Thị trường tài chính Việt Nam bước vào quý II năm 2026 với những rung động mạnh mẽ từ các thương vụ thâu tóm (M&A) trị giá hàng nghìn tỷ đồng. Nếu lịch sử kinh tế thế giới từng chứng kiến những giai đoạn “tích tụ tư bản” mãnh liệt để hình thành nên các tập đoàn đa quốc gia, thì tại Việt Nam lúc này, chúng ta đang thấy một kịch bản tương tự: Sự rút lui của các cổ đông nội bộ để nhường chỗ cho dòng vốn ngoại đầy tham vọng, hoặc các cuộc “thay máu” quyết liệt để cứu vãn những di sản cũ.
Tại The Olympia Capital, chúng tôi nhìn nhận M&A không chỉ là những con số trên sàn chứng khoán, mà là những nước cờ “Hợp tung – Liên hoành” hiện đại, nơi giá trị thực của doanh nghiệp thường nằm ẩn dưới lớp vỏ tài sản hữu hình.
1. Dược phẩm và Tiêu dùng: “Cuộc chơi” của những gã khổng lồ Châu Á
Mở đầu năm 2026, ngành dược phẩm và hàng tiêu dùng – những lĩnh vực phòng thủ (defensive sectors) luôn được ưu tiên trong bối cảnh kinh tế biến động – đã chứng kiến hai cuộc đổi chủ mang tính bước ngoặt.
Imexpharm (IMP): Bước tiến của Livzon Pharmaceutical
Thương vụ Lian SGP Holding Pte. Ltd. (công ty con của Livzon Pharmaceutical Group, Trung Quốc) thâu tóm Công ty Cổ phần Dược phẩm Imexpharm (HoSE: IMP) là minh chứng rõ nhất cho sức hút của hạ tầng y tế Việt Nam.
- Dữ liệu: Lian SGP đã chi gần 6.000 tỷ đồng để mua lại 104,5 triệu cổ phiếu IMP từ 109 nhà đầu tư, nâng tỷ lệ sở hữu lên 67,87%.
- Phân tích: Với mức giá chào mua 57.400 đồng/cổ phiếu, Livzon không chỉ mua một nhà máy sản xuất dược phẩm đạt chuẩn EU-GMP, mà họ đang mua “tấm vé thông hành” vào thị trường đấu thầu thuốc kênh bệnh viện (ETC) tại Đông Nam Á. Trong lịch sử, việc nắm giữ quyền chi phối tại các doanh nghiệp đầu ngành y tế luôn là chiến lược của các đế chế muốn kiểm soát chuỗi cung ứng an sinh.
Bibica: Sự rút lui chiến lược của PAN Group
Sau nhiều năm bền bỉ thâu tóm để “giữ gìn thương hiệu Việt”, PAN Group đã chính thức chuyển giao Bibica cho Momogi Group (thành viên của một tập đoàn tiêu dùng Indonesia, trụ sở tại Singapore).
- Dữ liệu: Tổng giá trị giao dịch ước tính khoảng 2.630 tỷ đồng. Trong đó, giá trị chuyển nhượng cổ phần là 1.748 tỷ đồng (tương đương 64,3 triệu USD). Ngoài ra, PAN còn chuyển nhượng các tài sản gắn liền với quỹ đất tại Biên Hòa (Đồng Nai) và đường Đống Đa (Đà Nẵng) với giá trị không thấp hơn 220 tỷ đồng.
- Lập luận: Việc PAN thoái vốn tại Bibica là một động thái tối ưu hóa dòng vốn (Capital Optimization) điển hình. Thay vì dàn trải tài nguyên cho mảng bánh kẹo có biên lợi nhuận thấp và cạnh tranh khốc liệt, PAN chọn hiện thực hóa lợi nhuận để tập trung vào các mảng cốt lõi có giá trị gia tăng cao hơn. Đối với Momogi, việc sở hữu mạng lưới phân phối rộng khắp của Bibica là bàn đạp để họ đưa các sản phẩm Indonesia xâm nhập sâu vào thị trường nội địa Việt Nam.
2. Logistic và Hạ tầng: Mạch máu của nền kinh tế
Khi dòng chảy thương mại toàn cầu dịch chuyển, logistics trở thành “long mạch” mà các quỹ đầu tư tài chính không thể bỏ qua.
Viconship (VSC) và sự xuất hiện của Leadvisors
Công ty Cổ phần Container Việt Nam (Viconship – HoSE: VSC) vừa đón nhận một “cá mập” mới: Công ty Cổ phần Quản lý quỹ Leadvisors.
- Dữ liệu: Leadvisors đã mua thành công 60 triệu cổ phiếu VSC, nâng tỷ lệ sở hữu lên 16,03%. Tổng số tiền chi ra ước tính lên đến hơn nghìn tỷ đồng.
- Phân tích: Viconship sở hữu hệ thống cảng biển và depot tại các vị trí chiến lược. Việc Leadvisors rót vốn cho thấy kỳ vọng vào sự bùng nổ của xuất nhập khẩu trong giai đoạn 2026-2030. Đây là một khoản đầu tư mang tính định chế, nhắm vào dòng tiền ổn định từ phí hạ tầng và dịch vụ cảng.
3. “Game” Bất động sản: Những khu đất vàng dưới lớp vỏ sản xuất
Đây là phần thú vị nhất trong bức tranh M&A 2026, nơi các doanh nghiệp sản xuất cũ kỹ trở thành mục tiêu săn đón nhờ quỹ đất “vàng” mà họ đang quản lý.
Giầy Thượng Đình (GTD): “Cú hích” từ Vinaconex
Thương vụ Vinaconex (HoSE: VCG) thâu tóm Giầy Thượng Đình (UPCoM: GTD) không phải vì họ muốn sản xuất giày vải. Mục tiêu duy nhất là Bất động sản.
- Dữ liệu: Vinaconex cùng đơn vị liên quan (An Quý Hưng) đang hướng tới nắm giữ hơn 24% vốn tại GTD. Đáng chú ý, GTD có kế hoạch phát hành riêng lẻ 216,5 triệu cổ phiếu (gấp 23 lần vốn hiện tại).
- Lập luận chiến lược: Khu đất của Giầy Thượng Đình nằm gần ga Thanh Xuân của tuyến metro Cát Linh – Hà Đông. Với chỉ tiêu xây dựng được phép lên tới 40 tầng, đây là một “mỏ vàng” bất động sản trục hướng tâm Hà Nội. Việc thâu tóm qua kênh M&A giúp Vinaconex tiếp cận dự án này với chi phí rẻ hơn nhiều so với đấu giá quyền sử dụng đất trực tiếp, đồng thời tận dụng được lợi thế hạ tầng metro sẵn có.
Sá xị Chương Dương (SCD): Bài học về quản trị và sự bế tắc
Ngược lại với sự thuận lợi của Thượng Đình, Sá xị Chương Dương lại đang mắc kẹt trong cuộc thương thảo với F&N Ventures (hệ sinh thái của tỷ phú Thái Lan Charoen Sirivadhanabhakdi).
- Dữ liệu: F&N đề xuất mua lại nhà máy Nhơn Trạch 3 và thương hiệu Saxi với giá gần trăm tỷ đồng nhưng đã bị cổ đông bác bỏ hai lần liên tiếp.
- Nhận định: SCD đang ở trong tình trạng “tiến thoái lưỡng nan”. Hoạt động kinh doanh nước giải khát thua lỗ khiến doanh nghiệp có nguy cơ phải đóng cửa nhà máy. Ban lãnh đạo SCD đang muốn chuyển hướng sang bất động sản (Dự án Mỹ Phước 3) để tạo dòng tiền. Thương vụ này là bài học đắt giá về việc xung đột lợi ích giữa cổ đông lớn và cổ đông nhỏ trong các quyết định bán tài sản cốt lõi.
4. Nông nghiệp và Tái cấu trúc: Sự kiên nhẫn của Tỷ phú
HAGL Agrico (HNG): Tìm kiếm đối tác chiến lược
Tỷ phú Trần Bá Dương (Thaco) đã công bố kế hoạch bán khoảng 20% vốn tại HAGL Agrico (UPCoM: HNG) cho các nhà đầu tư chiến lược dài hạn.
- Lập luận: Sau nhiều năm đổ vốn để “cứu” HNG khỏi khủng hoảng thanh khoản, ông Trần Bá Dương đang tìm kiếm những người đồng hành có cùng tầm nhìn để xóa lỗ lũy kế. Việc ưu tiên các quỹ đầu tư thay vì phát hành cho cổ đông hiện hữu cho thấy Thaco muốn đưa vào doanh nghiệp những “bộ não” quản trị tài chính mới, thay vì chỉ là vốn thuần túy. Điều này phản ánh tư duy của các nhà lãnh đạo bền vững: Khi nguồn lực nội tại đã chạm trần, hãy mở cửa để đón nhận năng lượng bên ngoài.
5. Thiên Long và Nhật Bản: Khi di sản Việt vươn tầm quốc tế
Thương vụ Tập đoàn Kokuyo (Nhật Bản) thâu tóm Thiên Long là một trường hợp “M&A hạnh phúc”.
- Dữ liệu: Kokuyo dự kiến sở hữu 65,01% cổ phần Thiên Long, biến hãng bút bi quốc dân này thành công ty con. Nhà sáng lập Cô Gia Thọ vẫn sẽ đồng hành ít nhất 3 năm để hỗ trợ chuyển giao.
- Góc nhìn The Olympia Capital: Trong lịch sử phát triển của các doanh nghiệp Nhật Bản, việc thâu tóm các công ty hàng đầu tại các thị trường mới nổi là cách nhanh nhất để họ mở rộng hệ sinh thái. Với Thiên Long, việc “về chung nhà” với một tập đoàn 100 năm tuổi như Kokuyo không phải là mất thương hiệu, mà là sự bảo chứng cho việc vươn ra toàn cầu. Đây là mô hình “đứng trên vai người khổng lồ” điển hình.
TỔNG KẾT VÀ GÓC NHÌN TỪ THE OLYMPIA CAPITAL
Loạt thương vụ M&A đầu năm 2026 đã vẽ nên ba xu hướng chủ đạo:
- Dòng vốn ngoại ưu tiên “Sức khỏe và Tiêu dùng”: Đây là sự đặt cược vào tầng lớp trung lưu đang tăng nhanh tại Việt Nam.
- M&A để “thu gom” quỹ đất vàng: Những doanh nghiệp nhà nước hoặc doanh nghiệp sản xuất cũ có vị trí đắc địa sẽ tiếp tục bị “săn đuổi” bởi các ông lớn bất động sản như Vinaconex.
- Sự đào thải nghiệt ngã: Những thương hiệu vang bóng một thời như Sá xị Chương Dương nếu không nhanh chóng tái cấu trúc hoặc tìm được đối tác phù hợp, sẽ sớm bị lịch sử bỏ lại phía sau.
Đối với các nhà đầu tư cá nhân, việc quan sát dòng tiền từ các cuộc thâu tóm này là kim chỉ nam để tìm ra những cổ phiếu tiềm năng. Đừng chỉ nhìn vào báo cáo tài chính hiện tại, hãy nhìn vào giá trị của các liên minh mới được hình thành.
Tại The Olympia Capital, chúng tôi tin rằng kinh tế cũng như lịch sử, luôn vận động theo những chu kỳ thâu tóm và tích lũy. Kẻ nắm giữ được tài sản thực và dòng vốn thông minh sẽ là người viết nên chương tiếp theo của đế chế kinh doanh.
Bạn nghĩ sao về loạt M&A này? Thương vụ nào tiềm năng nhất với bạn? Hãy để lại bình luận bên dưới hoặc đăng ký newsletter The Olympia Capital để nhận phân tích hàng tuần về kinh tế – tài chính – bất động sản.
The Olympia Capital – Nơi tri thức kiến tạo tương lai.